African Kid

When I born, I black
When I grow up, I black
When I go in sun, I black
When I scared, I black
When I sick, I black
And when I die, I still black

And you white fellow
When you born, you pink
When you grow up, you white
When you go in sun, you red
When you cold, you blue
When you scared, you yellow
When you sick, you green
And when you die, you gray

And you calling me colored?

(Thanks to Raichel Virginie for sharing)

Gewoon hard werken

De charme van Curaçao toont zich al bij het ontbijt. Je staat zaterdagochtend vroeg in de rij in de Nieuwe Markt om bij Morena en Poppy een broodje te bestellen en je wordt aangesproken door de klant die achter je staat.

‘Het wordt een warme dag vandaag meneer, het is pas zeven uur en de zon staat al hoog aan de hemel. En alles wordt duurder, de gewone man houdt geen cent meer over. Wie kan dat allemaal betalen? Water, elektriciteit, gasoline, alles wordt duurder en de overheid staat dit allemaal toe. Begrijpelijk ook want zij hoeven zelf niets te betalen, alles krijgen zij gratis.’

Ik hoef alleen maar te knikken om de conversatie gaande te houden. Zijn mobiele telefoon gaat, zo te horen plaatst iemand een bestelling. Hij herhaalt steeds wat de persoon aan de andere kant van de lijn zegt, maar schrijft niets op. Dat wordt dus ruzie straks. Ik merk niet dat ik aan de beurt ben.

‘Een broodje zoutvlees met een beetje peper, dushi?’ vraagt Morena.
Morena snijdt de broodjes en Poppy schenkt koffie en thee in en rekent af. Zij staan met hun tweeën al twintig jaar op dezelfde plek in de Nieuwe Markt belegde broodjes te verkopen, elke dag behalve op zondag. Iedere dag staat er een lange rij klanten bij hun kraampje geduldig te wachten, eind van de maand is de rij iets langer. Morena herkent ieder gezicht en weet welk broodje bij welk gezicht hoort. Op de tafel staan wel twintig potten, je kunt van alles op brood krijgen: kip, rundvlees, karbonade, salades, zoutvlees, gebakken vis, bakkeljauw, bokking, advocaat. Combinaties zijn ook mogelijk: een broodje met advocaat en zoutvlees.

In de rij staan dames die in de winkels in Punda werken. Zij zien er allemaal netjes en verzorgd uit, mooie jurken en nette kapsels. Een enkeling heeft een strakke spijkerbroek aan die haar stevige billen, kenmerkend voor het negroïde ras, accentueert. Een genot voor het oog. En ook voor de neus, want allemaal gebruiken zij dure parfums.

‘Kruidenthee zonder suiker?’ vraagt Poppy. ‘Hoe gaat het met de kinderen, komen zij met vakantie?’
Zij verwacht geen antwoord, want zij heeft de thee al ingeschonken en is bezig met een andere klant. Iedere week vraagt zij naar de kinderen. Ik hoef niet meteen te betalen, pas als ik het broodje en de thee op heb. Het privilege van een vaste klant. Ik mag ook plaatsnemen op het bankje dat zij clandestien onder de tafel heeft geschoven. Ik reken af, vier gulden vijftig. Voor dat bedrag koop je in Nederland een reepje chocola, geen ontbijt.

Er staan nog meer kraampjes met etenswaar. Een mevrouw zit achter een tafeltje vol thermosflessen. Zij verkoopt pap. Havermoutpap met kaneel en veel suiker en ook gortepap (puspas). Naast haar verkoopt een mevrouw taart en Curaçaose lekkernijen. Haar tafel met taarten zou je eerder op een Heilige Communiefeest verwachten. De stukjes taart gaan als warme broodjes.

Wat hebben al die vrouwen met elkaar gemeen? Allemaal moeten ’s ochtends vroeg opstaan. Om vier uur of misschien zelfs om drie uur, om eten te koken, pap te maken, taart te bakken. Zij moeten op tijd in de markt zijn om alles uit te stallen. Zij moeten vriendelijk zijn en hun klanten snel helpen. ’s Middags moeten zij alles opruimen en afwassen. Zij moeten inkopen doen, transportkosten betalen en iets overhouden voor hun onderhoud.

Zij hebben ook met elkaar gemeen dat zij nooit van microbusiness gehoord hebben of van microlending. Zij werken gewoon hard en letten op de centjes. Misschien is dat het wel wat op de cursussen voor kleine ondernemers onderricht moet worden. Boekhoudcursussen en computercursussen zijn nooit weg natuurlijk, maar dat is niet de essentie. Ik heb veel karretjes op straat gezien die verse sinaasappelsap verkochten en die na een tijdje weer verdwenen zijn, zo ook hotdogkarretjes en nu vruchtensapkarretjes (batido). De vrouwen in de Nieuwe Markt staan er al twintig jaar.

K.

NOSTALGIA

wat trekt me zo aan
in dit gebied
‘t bruine van mensen
‘t blauwe van de zee
de leguaan, een pelikaan
of de van oorsprong Afrikaan
nee, dat is het niet

dat is het niet alleen

is het de kleur
en de geur
van de keuken
en van de Isla-rook
ja, dat is het ook

is ‘bon’ Papiaments
voor mij een wens
ja, zeker als mens

alle herinneringen
wil ik bezingen
op muziek van tumba
mazurka of de wals
maar de ritmische patroontjes
komen nooit als echte kloontjes
en het wordt dan vals

al is mijn bloed bourgondisch
vaak sneller aan ’t stromen
in dromen
van overvloed
aan ‘kalor’ en ‘amor’
ik ga soms aan mezelf teloor

is het de kwinkslag naar het leven
het ongerept behept zijn
met humor, puur natuur
(een lach van wel een uur)

dit alles is cultuur

een beetje mijn cultuur
om te strelen
en te delen
niemand pakt dat van me af.

Frans Kapteijns [frans.kapteijns@home.nl]

Vrouwen en literatuur

Willemstad – In het kader van de maand van de literatuur en van het Jaar van de Cultuur organiseert de Fundashon pa Planifikashon di Idioma (FPI) in samenwerking met Landhuis Bloemhof een literaire talkshow: Vrouwen en literatuur. Dit evenement zal op zaterdag 21 maart plaatsvinden tussen 10 uur ‘s morgens en 1 uur ‘s middags in de tuin van Landhuis Bloemhof. De Openbare Bibliotheek zal een kleine tentoonstelling verzorgen over de deelnemende auteurs. Daarnaast zijn er andere kunstwerken in de zalen van Landhuis Bloemhof te bewonderen.

Gastvrouw Diana Lebacs zal praten met vrouwelijke auteurs van allerlei generaties. In vier sessies zal Lebacs steeds twee of drie auteurs interwiewen, waaronder Maria Diwan, Liane Maal, Gladys do Rego (60 tot 80+), Mimi Cordilia, Bernadette Heiligers, Iona Taylor (40 tot 60 jaar), Nifa Ansano en Mishenu Osepa-Cicilia (20+). Alle auteurs zullen ook iets uit hun werk voordragen. En als kroon op het geheel zullen Judith Hooi en Laura Quast een paar van hun verhalen vertellen.

Behalve de verschillen in generaties en leefijd, is er nog meer variatie: bekende auteurs naast debutanten, verschillende stijlen en soorten tekst, die over indringende onderwerpen gaan als vrouwenrechten, hoogtepunten in de Curaçaose (vrouwen)literatuur, vrouwelijke auteurs, lezers en personages; liefde, passie, relaties met ouders en geliefden; vaderlandsliefde; de wereld van kinderen en jongeren, normen en waarden; misbruik, incest en huiselijk geweld.
De diverse uitgevers als FPI, Fundashon Sembra Buki, Kas di Kultura en Poetic Colours zullen ook vertegenwoordigd zijn.

Na elke sessie zal de jonge kunsternares Chardienne Girgorie gezongen poëzie ten gehore brengen, begeleid door gitaarmuziek. De groep Dolce Musica met Martha van Bergen (viool), Ilya Huang (piano) en Judy Sprock (kwarta) zal Antilliaanse muziek spelen. En natuurlijk zijn er hapjes en drankjes verkrijgbaar. Iedereen is van harte welkom. Landhuis Bloemhof ligt aan het begin van de Santa Rosaweg, en men kan parkeren bij Tap maar in.

Voor meer informatie kunt u bellen naar 8691166 of mailen naar: i.statia@fpi.an

DILEMMA

waar woeste zeekracht
dondert op de Noordrots
zuigt Chus Octopus
zich vacuüm

kon ik maar verstenen

bij al het geraas
ruikt hij aas
helaas
aan een visserslijn

ben ik zo sterk
die de baas te zijn

ontgrendel ik mijn nappen
dat zul je snappen
dan word ik zelf aas

dit is mijn dilemma:

kies ik voor het hapje
dan hang ik aan de lijn
kiezen voor een napje
zal ook dodelijk zijn.

Frans Kapteijns [frans.kapteijns@home.nl]

LUNA DI LITERATURA I BUKI PA CHIKITIN

Servisio pa Komunikashon i Informashon ta partisipá ku ya
pa di kuater aña konsekutivo, fundashon Biblioteka Públiko Kòrsou, ta selebrá
luna di buki pa chikitin.

Den aña di kultura a skohe luna di mart komo luna di literatura i esaki ta kuadra kompletamente ku e luna di buki pa chikitin kaminda fundashon Biblioteka Públiko ke pone mas énfasis riba importansia pa mucha kuminsá anda ku buki for di tempran.
Den kuadro di luna di literatura i tambe luna di buki pa chikitin, sra. Gezaghèber Lizanne Dindial a konta un kuenta pa e alumnonan di Kermit Peuterschool i asina duna inisio na e luna di literatura. Gezaghèber a gosa inmensamente di e interkambio ku e muchanan i e chikitinnan.

Pa medio di esaki e promé mandatario ta aportá na e proseso pa traha riba un aktitut positivo pa ku buki i lesamentu serka e chikitin. Ta den e fase promé ku lesa aki, ta lanta amor i interes pa buki.


Riba e portrèt por mira Gezaghebber sra. Lizanne Dindial ku ta konta un kuenta na e muchanan di Kermit Peuterschool.

Konosé bo Isla 2009-03: Telecommunicatie

Hierboven ziet u een oude foto van het Brionplein, met op de achtergrond de telecommunicatiemasten van Radio Holland in het Riffort. Vroeger hadden de telefoonmasten ook zo’n vorm.

Vraag: Hoe werden de telefoonmasten vroeger genoemd?

Aki riba bo ta mira un potrèt bieu di Brionplein ku master di Radio Holland den fondo. Ántes master di telefon tabata tin mes forma.

Pregunta: Kon tabata yama master di telefon ántes?

Sluitingsdatum: zondag 5 april 2009

Prijs: een cadeaubon van boekhandel Mensing.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2009-02: antwoord

Antwoord: Warapa

Er zijn 36 inzendingen, waarvan 33 goed:


Maikel Bergland
Imo Rosario
Erich Rene
Elfride Osepa
Papi Lareine
J.T. Emers
Edward Nahar
Verna Lopez
Josephine Barbolina
Max Martina
Erwin Sophia
Jules Marchena
Ethel Mercera
Juwelries, Sahaira
Nuelette Adams
G. Jukema
Virlene de Lanoy
Solange Nijdam
Modianne Cathalina
Yolanda Chakoetoe
Da Costa Gomez, Angelique
Regina v/d Biest
M. Griejaloe
Daisy Mogen
Reginald
Carol Dick
Flavia Vasco de Sousa
Jefka Alberto
L.J.Chr. Dee
Joan Augusta
Clara Hooi
Frans Kapteijns
Niels Augusta
L. Blijden
Levens, Norman
Ini Statia

Iedereen bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Maikel Bergland

leven

in de ruwgekalkte voorzaal
van een huis in Jan Doret
aan de voet van Veeris
zag ik een totèki aan de wand

omhoog gaan
tropisch traag
en dan plots bliksemsnel
happen naar de prooi
waarna 10 seconden als dood
turend naar de volgende hap

ruimtewandelaar en dinosaurus
reiziger in hagedissenpak
tussen web en rag
op zoek naar leven

Frans Kapteijns [frans.kapteijns@home.nl]

Sino

Bon dia, bon tardi, bonochi
aki ta papia Wan Pueblo
un humilde serbidor
no ta kos di kanta makamba
pero ku dòsplaka di sintí.

Ata tin ku bai vota atrobe
e biaha akí ta sí o nò
esun opshon ta hulandes ta bin manda
e otro opshon ta latino ta bin manda.

Mi kasá a bisa mi keda afó
no hasi kos di trimintí
no hinka mi boka aden
no hasi kos di mi koló.

Sabínan sa kiko nan ta hasi
hendenan studiá tin den komishon
ke men mihó bo bai kap e palu di apeldam
ku tur santu di dia ta susha kurá.

Pero ta mi derecho
asta ta mi deber
pa ekspresá mi opinion
mester bin un di tres opshon
kaminda nos mes lo bai manda
esta opshon SINO.

Kompader

Karnaval 2009

Caché


Shirley

De stappenteller

Angandi, mijn overgrootmoeder, liep elke dag, behalve zondag, van Montaña Abou naar Pietermaai om de hele dag voor Shon Huppeldepup te strijken en het huishouden te doen. Zij vertrok om vier uur in de ochtend met een bundel kleren op haar hoofd en liep via de Seru Loraweg en Saliña naar de stad. ’s Middags keerde zij weer te voet terug.

Dit heb ik van horen zeggen, maar wat ik mij van Angandi herinner, is dat zij plankmager was en op haar negentigste nog kaarsrecht liep. Zij was aan het dementeren, elke dag pakte zij haar bundel kleren en maakte zich klaar om te vertrekken. Heel vaak moesten wij haar terughalen, helemaal op het veld van Montaña Abou, waar nu de volkswoningen staan. Zij was de hele dag in het weer en kon geen moment stil zitten. Zij stierf op hoge leeftijd en ik kan mij niet herinneren dat zij ooit ziek was. Dit waren andere tijden.

Tegenwoordig is bewegen een cult geworden. Er worden beloningen in het vooruitzicht gesteld om de mens van zijn stoel af te krijgen. Gezondheidsorganisaties organiseren campagnes voor bedrijven en individuen om in groepsverband een paar stappen te lopen. Wie volhoudt wordt in de bloemetjes gezet. Bedrijven organiseren voor hun werknemers wandeltochten van een half uur, gezonde lunchmaaltijden, gematigde fitness programma’s, gratis of voor de halve prijs, en de werknemer die aan alles meedoet wordt uitgeroepen tot held.

Desondanks klagen de overheden van alle westerse landen dat de kosten van de gezondheidszorg de pan uitrijzen en dat het gebrek aan beweging de grootste boosdoener is. Het is aangetoond dat de zogenaamde welvaartsziekten zoals hoge bloeddruk, hoge cholesterolgehalte, suikerziekte en zelfs bepaalde vormen van kanker bevorderd worden door een zittend leven. Commissies ter bestrijding van obesitas worden opgericht en bemand door te dikke leden. Volksvertegenwoordigers geven niet het goede voorbeeld en zo ook bij ons op Curaçao.

Het is mode om vanaf een bepaalde leeftijd zich in gesprekken zorgen te maken over zijn of haar gewicht en lichaamsomvang (een grote hangbuik bij mannen en te dikke billen bij vrouwen) en om allerlei akelige diëten uit te proberen. Op feestjes worden met een vies gezicht hapjes geweigerd en aanstellerig ‘gewoon’ een glas water uit de kraan besteld. Vaak zonder zichtbare resultaten en je hoort ze klagen: ik eet niets en toch kom ik aan. Vanuit het oogpunt van de fysica natuurlijk je reinste onzin, er bestaat nog zoiets als het materiaalbalans. Ieder pondje gaat door het mondje.

Naast het materiaalbalans, bestaat ook het energiebalans. Je valt alleen af wanneer je meer energie verbruikt dan dat je inneemt. Bij het uitvoeren van je normale dagelijkse werkzaamheden verbruik je energie. Een volwassen man verbruikt gemiddeld 2500 kilocalorieën per dag en een volwassen vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën. Een lekkere stobá met rijst in de Oude Markt tussen de middag is algauw 1500 kcal, twee biertjes 250 kcal en een kop koffie 50 kcal. Zo’n lunch komt dus op een totaal van 1800 kcal. Als het avondeten in orde van 1200 kcal is en het ontbijt 500 kcal, dan is je intake die dag 3500 kcal. Bij een man 1000 kcal teveel. Bij een vrouw laten wij de biertjes weg en een boterham minder, en dan komen wij ook uit op 1000 kcal teveel. Die overtollige calorieën worden opgeslagen in de vorm van vet, een reserve voor slechte tijden.

Wat nu? Die overtollige 1000 kcal moeten verbruikt worden. Dit kan alleen door extra lichaamsactiviteit te ontplooien, bijvoorbeeld wandelen. De moderne mens heeft daar hulp bij nodig. Daarvoor is er een apparaatje op de markt gekomen: de stappenteller. De theorie is dat een persoon tienduizend stappen per dag moet afleggen. Bij een normale lengte en normale stappen komt dit neer op 7.5 km per dag, voor de meeste mensen niet weinig. Een man verbruikt bij het afleggen van 7.5 km gemiddeld 650 kcal en een vrouw 500 kcal. Die tienduizend stappen zijn dus niet toereikend. Meer stappen zitten er niet in. Dan toch maar een happenteller?

K.

Mijn valentijntje

Zal ik je gezellig in de luren leggen, mijn schat?
Nee, ik heb liever dat je mij een loer draait,
een lekkere, stevige loer.
Een loer zal ik je draaien,
recht voor je raap, mijn duifje.
Als je maar niet onder mijn duiven schiet.
Nee, hoor, recht in de roos,
een roos is een roos is een roos.
Zal ik jou bij de lurven pakken?
Nee, niet doen, hou op, laat los.
Wat flauw, ik ben toch jouw valentijn?
Jij bent mijn valentijntje, kom maar in mijn palankijntje.

K.

Valentine cadeau van Radio Paradise

Chapo Sapu

Chapo, un sapu gordo i rondó
di edat madurá
un tata di famia respetá
tin tres dia sin bini kas.

Esaki nunka no a pasa
e sa keda un dia fo’i kas
ora ku e kue mondi ku Enriki
pa bai kanta den orkesta di kriki
antó didia abri nan den mondi
pone ku nan no por krusa Sabana
i kue kaminda pa kas
pa nan no bin resultá
riba tayó di Shon Ki Kinikini
o den wea di Wa Warawara.

Bisiñanan ta bisa ku
Yubi Chuchubi a kanta
ku Chapo den mondi di mansaliña
a topa un dori mashá bunita
un hobensita ku wowo grandi
antó ku Chapo ta lokamente enamorá .

Chepa, kasá di Chapo, ama di kas desente
ku no ta bai niun kaminda
mama di dies kriatura
pa kolmo tur dies ta muhé
no ta den asuntu di redu
i no a kere loke Yubi a laga sa.

Pero pa su sorpresa
Chepa a haña notisia di Chapo
pa manda su pañanan mondi di mansaliña
pasobra ei el a topa un felisidat
ku e no konosé den Saliña.

Chepa a manda bis’é
ku si e ta asina machu
e mes bin buska su pañanan
i ku ora e dori kaba di plum’é
i santu sali for di su wowonan
e kòrda riba su kriaturanan.


Chapo a hari i a saka un prenda
ku el a kumpra ku e pago di su kanto
un kadena di oro i djamanta
kolog’é na garganta di su dori.

Mala lenganan ta bisa
ku e dori ta tuma Chapo hasi
i ku ora Chapo kue kabes pariba
e dori ta kue kabes pabou.

Un anochi Chapo a bai kanta
bou di lus di bichi di kandela
el a mira un hobensita tur na prenda
den sukú bon ganchá ku un sapu dèftu
un bista ku a lanta Chapo su sospecho.

El a puntra e weter si e konosé e hobensita
e weter a bisa ku su nòmber ta Chepita
parse ku su mama yama Chepa
e ta biba den Saliña, otro banda di Sabana
e sapu dèftu ta doño di marshe di pruga
ku ta bistié tur na prenda
basta e hasi tur loke e sapu bis’é.

Chapo a keda ketu i no a bisa nada
el a bandoná e sitio
kue e kaha di prenda di su dori
hink’é bou di su brasa
krusa Sabana un pia un pia.

Otro banda di Sabana el a bati na porta
Chepa a abri keriendo ku ta Chepita
keda boka abrí di sorpresa
Chapo a entreg’é e kaha di prenda
bira bai sin bisa un pi’e palabra.

Kompader

Bezoek

Konosé bo Isla 2009-02: Drank / Bebida

Vraag: Hoe heet de drank bereid uit tamarinde, water en bruine suiker, die men vroeger met funchi at? (Geen ‘awa di tamarein’ of ‘stropi di tamarein’)

Pregunta: Kon yama e bebida trahá di tamarein, awa i suku brùin, ku ántes tabata kom’é ku funchi? (No ‘awa di tamarein’ o ‘stropi di tamarein’)

Sluitingsdatum: zondag 1 maart 2009

Prijs: een cadeaubon van SouperExperience, Schottegatweg Oost.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2009-01: antwoord

Antwoord: Dit is een Curaçaose marimba gemaakt door de musicus Richard Doest. Het instrument wordt bespeeld door erop te zitten en met de vingers op de toetsen, lenga genoemd, te tokkelen.

Kontesta: Esaki ta un marimba di Kòrsou fabriká pa e músiko Richard Doest. E tokadó ta kai sinta riba e instrumento i ranka e lenganan ku su dede.

Er zijn 4 inzendingen, allemaal goed:

Erich Rene
Jules Marchena
Flavia Vasco de Sousa
Clara Hooi

Iedereen bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Jules Marchena

John Updike dichtte over zijn dood (NRC HANDELSBLAD 30 januari 2009)

Vlak voor hij op dinsdag overleed, maakte de Amerikaanse schrijver John Updike een gedicht over zijn eigen dood.

Requiem

It came to me the other day:
Were I to die, no one would say,
„Oh, what a shame! So young, so full
Of promise - depths unplumbable!”


Instead, a shrug and tearless eyes
Will greet my overdue demise;
The wide response will be, I know,
„I thought he died a while ago.”


For life’s a shabby subterfuge,
And death is real, and dark, and huge.
The shock of it will register
Nowhere but where it will occur.

Ramsey Nasr nieuwe Dichter des Vaderlands (NRC HANDELSBLAD, donderdag 29 januari 2009)

Ramsey Nasr (35) is verkozen tot Dichter des Vaderlands. Nasr, ex-stadsdichter van Antwerpen, volgt Driek van Wissen op.

wonderbaarlijke maand

dat was in de wonderbaarlijke maand

van bloesemingen en overvloed

toen mijn borstkas opstoof als papaver

ribben in sierpennen uitwaaierden

mei mijn magere taal openbrak

vergelijkingen vrat als vuur water


ik schaamde mij diep naar poldergewoonte

in loden jas tussen druppel en wind

ongevoelig bij takken struikgewas doornen

had ik licht opgevat

ik wreef haar in

en doorzichtig vernederend fonkelniezen

kwam over mij o wonder daar ging ik

men zou van mij minder uit schamen gaan

maar dit was mijn ziekte baarlijke liefde

(Gedicht van Ramsey Nasr uit de bundel: ‘onhandig bloesemend’ (2004). )

Privilegio di un outor

(Reseta di Outor na Souperexperience, Siman di Kultura, sèptèmber 2007)

Gelijkenis

Ik reed het terrein van het gasolinestation op en stopte bij pomp vier. Aan de andere kant stond een oude Peugeot sportwagen, nummerplaat ‘WABI’ gevolgd door een nummer. De bestuurder knikte en groette met een glimlach. Ik kende hem niet, maar ik heb nu eenmaal een vriendelijk gezicht en schreef het daaraan toe. Ik groette terug en liep naar de kassa om te betalen, 50 gulden. Het bleek te veel, de tank was al vol bij 48 gulden en ik morste de rest op de grond. Gasoline is te goedkoop geworden. Daarna reed ik naar de luchtcompressor om mijn banden op te pompen. Daar stond de Peugeot weer.

‘Mag ik u iets vragen, meneer?’ vroeg de bestuurder. ‘Waar ken ik u van? Bent u vroeger geen gedeputeerde geweest?’
‘U vergist zich, kabayero, dat was mijn goede vriend wijlen Cedric Eisden.’
‘Ja, natuurlijk, u lijkt sprekend op hem.’
Ik beaamde dat en stapte in mijn auto. Daar zat hij.
‘Die meneer had het niet tegen jou.’
‘Tegen wie dan?’
‘Tegen mij.’
‘Dan had jij je mond open moeten doen.’
‘Jullie maken er wel een troep van.’
‘Nu overdrijf je, dat beetje benzine dat ik gemorst heb.’
‘Dat bedoel ik niet, ik bedoel het bestuur van het eiland. Sinds ik weg ben, is het er niet beter op geworden.’
‘Je hebt wel een hoge dunk van jezelf. Dan had je maar hier moeten blijven.’

Hij bleef stil. Ik keek opzij. Wij lijken op elkaar, zeggen ze. Ik dacht aan het voorval in de kapperszaak. Ik kwam binnen en ging op de kapstoel zitten. Meneer is dus niet tevreden met de coupe, zei de kapper in een Spaanse versie van het Papiaments. Ik glimlachte afwezig zoals ik altijd doe om het gesprek te frustreren. Normaal gesproken verwacht hij geen antwoord, maar toen blijkbaar wel. Ik heb u gisteren toch geknipt, vroeg hij aan zichzelf twijfelend. Ik ben soms traag van begrip, maar toen ging er een lichtje branden.

‘De kapper heeft mij het voorval verteld, toen ik weer was gaan knippen,’ zei hij terwijl hij mij aankeek. Ik schrok.
‘Dat is ongemanierd,’ sprak ik.
‘Wat?’
‘Gedachten lezen.’

De dame in de auto naast mij voor de verkeerslichten keek mij met bange oogjes aan. Die is hartstikke geschift, zou zij gedacht hebben, die zit in zijn eentje in de auto te praten. Zij was in staat de politie te bellen.
‘Waar moet je naar toe?’ vroeg ik.
‘Nergens, ik ben overal al geweest. Waar gaan jullie naar toe?’
‘Naar de filistijnen. Nee, grapje, Joost mag weten. Wat denk jij?’
‘Houd rekening met Wan Pueblo,’ antwoordde hij en weg was ie.
De auto slingerde van de weg af en kwam in de berm terecht.

Hij is te vroeg weggegaan. Hij wist waar hij het over had, hij was de beste ontwikkelingseconoom die Curaçao gekend heeft. Men zegt dat je een onderwerp pas echt begrijpt, als je het aan een leek kan uitleggen. Hij kon het verschil tussen vraag en aanbod zelfs aan politici uitleggen. Het is misschien het overwegen waard om aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen, waar hij jarenlang gedoceerd heeft, een Cedric Eisden Instituut op te richten, om richting te geven aan Pais Kòrsou.

K.

Citaat

"Je kunt de zee niet oversteken door alleen naar het water te staren."

- Rabindranath Tagore Indisch mysticus en dichter 1861-1941

Driemaal is scheepsrecht

Perucho is een opperbeste kerel, hij is altijd goed geluimd. Wanneer hij lacht, dan schudt zijn dikke buik en slaat hij jou met zijn grote, met olie besmeurde hand op de schouder.
‘Heb je deze al gehoord, Kampion?’
Hij noemt iedereen Kampion en dan vertelt hij een mop die hij al duizend keer heeft verteld. Toch moet je schaterlachen, want hij vertelt hem telkens anders.

Wanneer je zijn erf oprijdt, herkent hij je auto van verre en begint hij alvast een technisch verhaal te verzinnen waar kop noch staart aan zit.
‘Kampion, de bezinksel van de gasoline in de tank verstopt de leidingen, daardoor hapert de gasolinepomp en slaat de motor af, jij rijdt te weinig. Parkeer hem naast die witte Toyota daar.’

Zijn erf is bezaaid met autowrakken waar hij onderdelen uit haalt om andere auto’s mee aan de praat te krijgen. Hij heeft de magische kracht om klanten aan zich te binden. Wie een keer zijn auto voor reparatie bij hem brengt, blijft terugkomen, al is het voor het ijskoude bier dat zijn Colombiaanse vrouw aan het raam verkoopt. Maar eerder omdat Perucho het ene defect verwisseld heeft voor een ander.

Onderweg oefen je de volzinnen waarmee je hem naar zijn grootje gaat sturen en hem duidelijk gaat maken dat dit de laatste keer is dat je de auto brengt voor hetzelfde mankement en dat hij anders een claim aan zijn broek kan verwachten. Maar wanneer hij je met zijn lach begroet en zijn vrouw je omhelst dan vervluchtigen de boze woorden en verwijt je jezelf dat je zo ongeduldig van aard bent.

‘Kampion, que toma, mi amor? Una cerveza bien fría?’
Ik bedank vriendelijk, want de vorige keer ben ik na tien biertjes met Perucho op stap gegaan en in de ochtenduren thuisgekomen, terwijl mijn auto een week lang op zijn erf was blijven staan zonder te starten. Dit overkomt mij geen tweede keer.

‘Kampion, komt er een vrouwtje in Pizza Hut en bestelt een kleine pizza. “Moet ik de pizza in vier of zes stukken snijden, mevrouw?” vraagt de bediende. “Doe maar vier, want zes krijg ik nooit op,” antwoordt het vrouwtje.’
Hij valt bijna om van het lachen. ‘Snap je hem? Zes stukken krijgt zij niet op, mi tata dushi,’ proest hij uit. Zijn vrouw komt aanrennen met een glas water. ‘Perucho, doe rustig aan, denk aan je bloeddruk.’

‘Kampion, jij rijdt nog steeds rond met een gekleurde nummerplaat. Je moet hem inruilen anders riskeer je dat je aangehouden wordt.’
Ik antwoord dat ik daar nog geen tijd voor heb gehad en dat ik die hele toestand met de nummerplaten heel belachelijk vind.
‘Je hebt gelijk, Kampion, het is te gek om los te lopen. Ik heb uren in de rij gestaan om voor de hele buurt nummerplaten op te halen. Deze mensen betalen altijd heel vroeg en voor het hele jaar, net als jij, Kampion.’

De garage van Perucho staat midden in een chique wijk en onder normale omstandigheden was hij allang weggepest door de bewoners. Maar niet in het geval van Perucho. Hij verricht hand-en-spandiensten voor de buren en zij kunnen hem op ieder uur van de dag bellen wanneer zij motorpech of een lekke band hebben.

‘Ja,’ vervolgt Perucho, ‘nu mag ik weer in de rij gaan staan. Al die gestudeerde koppen bij de overheid, kunnen zij hun verstand niet gebruiken? De mensen die op tijd hebben betaald worden nu gestraft omdat zij zo braaf zijn geweest. Begrijp je nu waarom ik pas op het laatste moment betaal en ook maar voor een half jaar. Ik kan mijn geld voor betere dingen gebruiken.’

‘Una cerveza, mi amor?’
Ik kan de verleiding niet weerstaan en bestel ook eentje voor Perucho.
‘Ik begrijp het niet, Kampion. Waarom moeten de mensen hier altijd iets twee keer verkeerd doen, voordat zij het de derde keer goed doen. Waarom kan het niet meteen de eerste keer goed?’
Dat bedoel ik maar net, antwoord ik, driemaal is scheepsrecht.

K.

Konosé bo Isla 2009-01: muziekinstrument

Dit is een marimba.

Op Curaçao wordt echter een ander muziekinstrument ‘marimba’ genoemd.

Vraag: Beschrijf het instrument dat men op Curaçao ‘marimba’ noemt.


Esaki ta un marimba.

Na Kòrsou sinembargo nan ta yama un otro instrumento ‘marimba’.

Pregunta: Deskribí e instrumento ku nan ta yama ‘marimba’ na Kòrsou.


Sluitingsdatum: zondag 1 februari 2009

Prijs: een cadeaubon van theater Luna Blou .

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)